یکی از بزرگ ترین عوامل اتلاف وقت در زندگی انتخاب شغلی است که مناسب شما نیست . آیا شغلی که هم اکنون دارید واقعا مناسب شما هست ؟ ( برایان تریسی)
آزمون های عملکردی
شيخي شاگردان خود را سفارش نمود تا فردا در مکاني که کسي شاهد و ناظر بر آن نباشد مرغي را ذبح کنند و نزد او بياورند. فردا شاگردان هريک با لاشهي مرغي ذبح شده نزد شيخ آمدند. شيخ از آن ها مي پرسيد که چگونه و کجا مرغ را ذبح کرده اند و هريک به تناسب، نحوهي عمل خود را شرح مي دادند. شیخ از آن ها می پرسید که مطمئن هستید که کسی شما را هنگام ذبح مرغ ندید. شاگردان شیخ را اطمینان می دادند که به درستی خواستهِ شیخ را عملی کرده اند و شيخ نگاهي شماتت آمیز به آنها مي نمود. آنان متوجه مي شدند که عملشان پسنديده نشده است. در اين ميان يکي از شاگردان دست خالي نزد شيخ آمد.
شيخ از او پرسيد: چرا مرغي ذبح نکرده اي؟
شاگرد جواب داد: چون جاي مناسبي نيافتم.
شيخ پرسيد:چگونه؟
شاگرد جواب داد: هرکجا رفتم تا جایی خلوت پیدا کنم خدا را شاهد و ناظر خود يافتم. لذا نتوانستم مرغ را ذبح کنم.
شيخ گفت: احسنت! توبه خوبي فهميده اي که "عالم محضر خداست" يعني چه. زيرا در عملِ خود آن را نشان دادي.
و شاگردان حال علت نگاه شماتت آمیز شیخ را فهمیدند.
یکی از بزرگ ترین عوامل اتلاف وقت در زندگی انتخاب شغلی است که مناسب شما نیست . آیا شغلی که هم اکنون دارید واقعا مناسب شما هست ؟ ( برایان تریسی)
آزمون های عملکردی
شيخي شاگردان خود را سفارش نمود تا فردا در مکاني که کسي شاهد و ناظر بر آن نباشد مرغي را ذبح کنند و نزد او بياورند. فردا شاگردان هريک با لاشهي مرغي ذبح شده نزد شيخ آمدند. شيخ از آن ها مي پرسيد که چگونه و کجا مرغ را ذبح کرده اند و هريک به تناسب، نحوهي عمل خود را شرح مي دادند. شیخ از آن ها می پرسید که مطمئن هستید که کسی شما را هنگام ذبح مرغ ندید. شاگردان شیخ را اطمینان می دادند که به درستی خواستهِ شیخ را عملی کرده اند و شيخ نگاهي شماتت آمیز به آنها مي نمود. آنان متوجه مي شدند که عملشان پسنديده نشده است. در اين ميان يکي از شاگردان دست خالي نزد شيخ آمد.
شيخ از او پرسيد: چرا مرغي ذبح نکرده اي؟
شاگرد جواب داد: چون جاي مناسبي نيافتم.
شيخ پرسيد:چگونه؟
شاگرد جواب داد: هرکجا رفتم تا جایی خلوت پیدا کنم خدا را شاهد و ناظر خود يافتم. لذا نتوانستم مرغ را ذبح کنم.
شيخ گفت: احسنت! توبه خوبي فهميده اي که "عالم محضر خداست" يعني چه. زيرا در عملِ خود آن را نشان دادي.
و شاگردان حال علت نگاه شماتت آمیز شیخ را فهمیدند.
•در آزمون های عملکردی که به آنها آزمون های واقعی یا اصیل نیز گفته می شود فرایندها و فراورده های یادگیری دانش آموزان به طور مستقیم سنجش می شوند.
•یکی از دلایل عمده تأکید بر آزمون های عملکردی در سالهای اخیر ، پیشرفت های تازه در روانشناسی شناختی و تأثیر آن بر جریان های آموزش وپرورش است .
توجه به مهارتهای فکری پیچیده ، توجه به جنبه های فکری و خود نظم دهی یادگیرنده ، ارتباط بین یادگیری و انگیزش خود باعث توجه بیشتر به این نوع آزمون ها شده است . تردیدی نیست که تحقق چنین اهدافی از طریق آزمون های عینی که معمولاً دانش های اساسی خرد را می سنجد امکان پذیر نیست.
مثال هایی از فرایندها و شیوه های اجرا
•مهارت های آزمایشگاهی در درس علوم – مهارت های حل مسئله در درس ریاضی – برقرارکردن ارتباط در دروس فارسی و زبانهای خارجی – استفاده از نقشه و نمودار و کار در گروه در درس علوم اجتماعی
•از آن جایی که دانستن ضامن توانستن نیست ، توانستن را باید به گونه ای دیگر مورد ارزش یابی قرار داد.
مثال هایی از تولید فرآورده
مهارت در تولید یک اثر هنری و نواختن موسیقی ، تولید محصول کشاورزری ، تجاری و صنعتی ، تربیت بدنی
چرا باید از آزمون های عملکردی استفاده کنیم ؟
- در فلسفه ي آموزش سازنده ، رشد دهنده و پويا ، مهم ترين مسئله مشارکت دادن دانش آموز در تشکيل و تعيين هدف فعاليت هايي است که در فرايند يادگيري او به کار گرفته مي شود. ( جان ديويي ، 1983 )
- تلفيق تکاليف عملي در برنامه ي آموزشي دانش آموز و تبديل او به يک « فراگير فعال باعث مي شود تا رغبت و انگيزه ي لازم براي مشارکت در فرايند يادگيري را پيدا کند.
ویژگی های آزمون عملکردی
•تأکيد بر کاربست دانش در محيط هاي واقعي و يا شبه واقعي؛
•تأکيد بر سنجش مستقيم يادگيري؛
•استفاده از وسايل واقعي؛
•تشويق به تفکر باز.
مراحل طراحی آزمون عملکردی
1-اهداف آموزشي مورد نظر تعريف شود.
2-فعاليتِ متناسب با هدف موردِ نظر مشخص گردد.
2-دانش پیش نیاز تکلیف موردنظر مشخص گردد.
3- دانش آموز دانش لازم را نیز برای انجام آزمون فراگرفته باشد.
4-فرایند اجرا آزمون برای دانش آموز به دقت توضیح دادهشود.
5-مواد و وسايل مورد نيازبراي اجراي آزمون تعيين گردد.
6-روش ارزشيابي از نتيجه و فرايند مشخص شود.
7- دانش آموزان برای اجرای چنین آزمون هایی توجیه شوند.
انواع آزمون های عملکرد
1- آزمون عملکرد کتبی( Paper-and pencil performance test)
2- آزمون شناسايي(identification test )
3- آزمون عملکردي در شرايط شبيه سازي شده
(simulated performance )
4- نمونه کار(work sample )
آزمون عملکرد کتبی
اين آزمون عمدتاً بر کاربرد آموخته ها در موقعيت هاي عملي يا شبيه سازي تأکيد دارد.
مثال : گزارشی را ارائه دهد- طراحي سيم کشي اتاق – نوشتن يک داستان کوتاه – رسم يک نمودار ستوني براساس اطلاعات داده شده
آزمون شناسايي
- مشخص کردن اشکال مداري که لامپ آن روشن نمي شود.
- مشخص نمودن وسايل و مراحل انجام يک آزمايش شيمي
-تشخيص تلفظ درست يک کلمه در زبان انگليسي يا روش درست حل يک مسئله ي رياضي
-پیدا کردن غلط املایی متن
-برروی نقشه رودها و دریاچه ها را شناسایی کند
-صفت وموصوف را دریک قطعه شعر یا نثر مشخص کند.
آزمون عملکردي در شرايط شبيه سازي شده
در اين آزمون از فراگير خواسته مي شود تا در يک موقعيت شبيه سازي شده يا خيالي ، همان اعمالي را انجام دهند که در موقعيت هاي واقعي ضروري اند.
مثال:
شيوه هاي کاري که براي کمک به يک مصدوم انجام مي دهد . – انجام تنفس مصنوعي روي يک مصدوم- دانش آموز نقشی را در زمینه ی درسی بازی می کند –نوشتن نامه و انداختن در صندوق
در آموزش رانندگي ، قبل از آن که فراگير عمل رانندگي را شروع کند، او را در اتومبيلي مشابه اتومبيل واقعي قرار مي دهند تا اعمال رانندگي را تمرين کند.
نمونه کار
روش نمونه کار نزديک ترين روش سنجش به عملکرد واقعي است . فراگير در محيط طبيعي سنجش مي شود.
مثال : آزمون رانندگي در شرايط واقعي – آزمون دقت دانش آموز در کار با مواد شيميايي – ترجمه درس زبان انگليسي – در درس رياضي ساخت يک مکعب با ابعاد معين- تهیه ی روزنامه ی دیواری- تهیه سنگ ها ، برگ ها یا ...
چگونگی طراحی آزمون عملکرد
ابتدا جدول مشخصات درس یا شناسنامه و هدف های درس تهیه می شود.
در طراحي آزمون هاي عملکردي معمولاً بايد به سه قسمت اصلي توجه شود.
اين سه قسمت شامل :
الف ) تکليف عملي
ب ) برگه ي دانش آموز
ج ) سيستم ارزشیابی
تکلیف عملی
بدنه ي اصلي آزمون عملکردي فعاليتي است که معلم طراحي مي کند تا دانش آموز در آن درگير شود يا ممکن است دانش آموز را با مشکلي مواجه کند و از او بخواهد که راه حلي ارائه کند.
مثالها :
چرا در اين مدار لامپ روشن نمي شود.
غلط هاي دستوري اين نامه را تصحيح کن.
اشکال متن ترجمه شده را تصحيح کن .
حجم اين پارچ آب را با هر شکلي که مي دانيد محاسبه کنيد.
برگه دانش آموز
دانش آموز ، ايده، راه حل ، شيوه کار ، نقشه کار
و ... را روي برگه ي ارزشيابي منعکس مي کند.
سیستم ارزشیابی
معلم با توجه به هدف هاي آزمون عملکردي که از قبل مشخص است ، معيار ارزشيابي را مشخص مي کند.
آزمون عملکردي درس رياضي
نام و نام خانوادگي کلاس
وسايل مورد نياز : مداد ، خط کش ، متر، کاغذ
فعاليت:
به حياط مدرسه برويد و در آنجا يک قطعه زمين (زمين ورزشي ، باغچه و مانند اينها) را انتخاب کنيد و اضلاع آن را اندازه گيري نمائيد و به پرسش هاي زير پاسخ دهيد:
قطعه زميني که انتخاب نموده ايد چه شکل هندسي دارد؟ آن را رسم کنيد.
هر ضلع چه اندازهاي دارد؟
مساحت و محيط آن چند متر مربع است؟
ارزشیابی:
•شکل قطعه زمين درست رسم شده است.
•اندازه گيري درست انجام شده است.
•اندازه هاي در کنار اضلاع شکل مورد نظرنوشته شده است.
•محيط قطعه زمين درست محاسبه شده است.
معایب استفاده از آزمون عملکرد
1- انجام آن براي دانش آموز زمان بر است.
2- دانش آموزان مختلف ممکن است به روش هاي مختلف فعاليت را انجام دهند و کار قضاوت و بارم بندي معلم را مشکل کنند.
3- عملکرد دانش آموزان در فعاليت هاي معيني ارزشيابي مي شود.
4- طراحي فعاليت ها زمان بر و متفاوت از روال عادي کار معلمان است و معلمان بر اين کار آموزش نديده اند.
فرصت از دست مده و در کار سستی مکن که میوه آن ذلت است.
فیثاغورث